Na dobre popołudnie jeszcze jedno malownicze ujęcie wyspy Holm (dziś Ostrów), Przeróbki i Stogów, tym razem z roku 1650. Mapa pochodzi z zespołu: Akta Miasta Gdańska, jednostka: Oliwa-Opactwo. Plan łąk między Łachą Bosmańską a Mierzeją, sygn. 300,MP/516
Zobacz także: https://www.facebook.com/photo?fbid=1240612181435149&set=a.148698913959820

To małe dzieło sztuki pochodzi z 1597 roku, gdy w Gdańsku bito złote dukaty z wizerunkiem Zygmunta III Wazy. Mapa powstała po to, by nie było wątpliwości, które pastwiska należą do miasta, a które do Opactwa Oliwskiego. W prawym górnym rogu wymienia strony kontraktu: ówczesnych burmistrzów, radnych, przedstawiciela klasztoru. „Abts wiesen” to łąki opata, „rats wiese” łąka samorządowa.
W odróżnieniu od dzisiejszych map ta mapa nie jest zorientowana na północ, dlatego nieco bardziej znajomo wygląda po odwróceniu. Trzeba przyznać, że przez te prawie 430 lat sporo się tu zmieniło, łącznie z korytami rzek.
Mapa przedstawia wyspę Holm (dziś Ostrów), łąki na dzisiejszej Przeróbce i lasy na Stogach.
Widać Martwą Wisłę i Łachę Bosmańską (dziś Kanał Kaszubski). Widoczna jest także Motława (Motlow), Opływ Motławy, ujście Kanału Raduni (w innym miejscu niż obecnie), a także nieistniejąca już rzeczka o nazwie Warzywód.
Mapa pokazuje też las, a w nim sceny polowania z nagonką nadciągającą od strony Stogów. Widać jeźdźców na koniach, strzelców i uciekające zwierzęta. Eleganckie towarzystwo nosi modne wówczas szerokie, plisowane kołnierze.
Co jeszcze jest na mapie? Na wyspie Holm za kępą drzew widać zabudowania. To prawdopodobnie karczma Holmkrug. Były tu też dwa gospodarstwa rolne z wiatrakami – Duży i Mały Holender oraz dom promowy, siedziba dzierżawcy Łachy Bosmańskiej.
Mapa pochodzi z zespołu: Akta Miasta Gdańska, jednostka: Gdańsk-Oliwa. Granice łąk miasta i Opactwa Oliwskiego, sygn. 300,MP/514

Plan Oliwy i najbliższej okolicy z roku 1801 z widocznymi dworami, młynami, katedrą, Pałacem Opatów, parkiem i ul. Polanki (sygn. 9/2/701).
Tłumaczenia nazw obiektów na mapie (od góry)
Pulvermühle – młyn prochowy (do mielenia komponentów prochu strzelniczego) położony nad Potokiem Prochowym (dopływem Potoku Oliwskiego)
Schwabenthal – Dolina Schwabego (od nazwiska dawnego właściciela majątku Jakuba Schwabego) z dworem (dziś znanym jako Dwór Oliwski), ogrodem, stodołą, spichlerzem, stajnią i kuźnią miedzi. Obecny adres to ul. Bytowska 4 (przy drodze do Doliny Marnych Mostów).
Kupferhamer – kuźnica miedzi
Stahlhammer – kuźnica żelaza
Totenhof – cmentarz
Pelonken – ulica Polanki (od początków XVII w. cystersi oliwscy dzierżawili przydrożne grunty gdańszczanom, którzy wznosili tu letnie rezydencje)
Hospital – szpital św. Łazarza u zbiegu obecnej al. Grunwaldzkiej i ul. Opata Jacka Rybińskiego. Szpital został założony w średniowieczu, około roku 1660 w jego miejscu powstał parterowy budynek z wysokim dachem, który do roku 1963 prawie nieprzerwanie pełnił rolę szpitala i przytułku, kiedy to został rozebrany podczas poszerzania torowiska tramwajowego.
Lohmühle – młyn garbarski, w którym mielono korę drzewną na potrzeby garbarzy
na dole po prawej stronie:
Olivenbaum oder Kleiner Krug – karczma Drzewko Oliwne, następnie Kleinkrug (Mała Karczma) i Gospódka Hochwasser – historyczna dzielnica Sopotu Stawowie (kaszub. Wësokô Wòda) przy rozwidleniu obecnej al. Niepodległości 618 i ul. Józefa Czyżewskieg.
Więcej:
https://gdansk.gedanopedia.pl/gdansk/…
https://gdansk.gedanopedia.pl/gdansk/…
https://gdansk.gedanopedia.pl/gdansk/?title=GOSP%C3%93DKA

Wakacje mamy na półmetku, a żadna inna roślina nie kojarzy się z wakacjami i urlopowymi podróżami jak cykoria podróżnik (Cichorium intybus).
Ta krzewiasta bylina o pięknych błękitnych jak niebo płatkach zdobi skraje dróg, pól uprawnych i nasypów właśnie w czasie polskich letnich wakacji, od lipca do września.
Ta roślina podobnie jak ludzie na urlopach, najbardziej lubi słoneczne dni, bo tylko w tedy otwiera swoje kwiaty, jeśli jest pochmurno, deszczowo lub ciemno, kwiaty zwijają się i czekają na kolejny słoneczny dzień.
Część z Was pewnie kojarzy cykorię z kuchni, to właśnie ta sama roślina, lecz z specjalnej odmiany uprawnej w celach konsumpcyjnych.
Młode liście cykorii są bogate w magnez, mangan, żelazo, potas, sód, fosfor, cynk, karoten, kwas foliowy, witamina B1, B2 i posiadają dużo witaminy C.
Spożywanie młodych liści cykorii, jak i ziołowych naparów z ziela, kwiatów i korzenia wpływają pozytywnie na pracę wątroby i nerek, ponadto trwają badania nad wykorzystaniem ekstraktów z tej rośliny przy leczeniu niektórych chorób nowotworowych.
Ponadto to po prostu bardzo dekoracyjna i piękna bylina, która w ogrodzie na nasłoneczniony miejscu przy minimalnym zainteresowaniu i pracy, będzie cieszyć nasze oczy ogromem błękitnych kwiatów przez całe lato.
Zachęcam do małych podróży wzdłuż naszych dróg między polami, lasami, tyle ciekawych miejsc jest dosłownie pod naszym nosem.
Cykorie wskażą Wam kierunek ku letniej przygodzie, także nie cykajcie się ino w drogę!
Fot. D. Kontny

W dwa ostatnie weekendy sierpnia, 23–24 sierpnia oraz 30–31 sierpnia 2025 roku, zapraszamy na 3. edycję ogólnopolskich Dni Architektury Drewnianej. Wydarzenie, organizowane przez Narodowy Instytut Dziedzictwa we współpracy z partnerami lokalnymi, odbędzie się w 11 województwach i obejmie szereg bezpłatnych wydarzeń popularyzujących dziedzictwo architektury drewnianej w Polsce.
W programie znajdą się m.in. spacery historyczne, zwiedzanie zabytkowych obiektów z przewodnikami, warsztaty ciesielskie i stolarskie, prezentacje tradycyjnych technik budowlanych oraz spotkania z opiekunami zabytków.
DAD 2025 zawitają do województw: kujawsko-pomorskiego, lubuskiego, małopolskiego, mazowieckiego, opolskiego, podlaskiego, śląskiego, świętokrzyskiego, wielkopolskiego, zachodniopomorskiego i łódzkiego.
Więcej informacji oraz szczegółowe programy we wszystkich województwach znajdziecie na stronie: 
https://nid.pl/…/dni-architektury-drewnianej-2025-dwie…/
Zachęcamy do dołączenia do wydarzenia, aby być na bieżąco ze wszystkimi informacjami Dni Architektury Drewnianej 2025

Polecamy do lektury sierpniowe wydanie magazynu turystyczno-krajoznawczego „Na Szlaku”. Tradycyjnie możecie je pobrać w postaci pliku PDF ze strony internetowej: http://www.na-szlaku.net/?aktualny-numer-na-szlaku,293